Loạn Thị Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Phòng Ngừa

Đôi mắt không chỉ giúp nhìn và quan sát mọi vật mà còn được ví như “cửa sổ tâm hồn”. Tuy nhiên, khi cuộc sống ngày một phát triển khiến cho đôi mắt phải làm việc liên tục với điện thoại, máy tính gây ra tật khúc xạ về mắt, trong đó có loạn thị. Vậy loạn thị là gì? Triệu chứng loạn thị và nguyên nhận loạn thị như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Loạn thị là gì?

Loạn thị là một bệnh về mắt liên quan đến tật khúc xạ xảy ra do giác mạc có hình dạng bất thường làm cho khả năng tập trung ánh sáng của giác mạc có sự thay đổi. Loạn thị xảy ra khi giác mạc có độ cong không đều trên các hướng kim tuyến. Bình thường giác mạc mắt như quả bóng bầu dục ánh sáng đi vào sẽ bị cong không đồng đều, nghĩa là chỉ có một phần hình ảnh được lấy nét và ở nhìn mờ, gợn sóng. 

• Mắt bình thường sau khi đi qua giác mạc các tia hình ảnh được hội tụ một điểm trên võng mạc.
• Mắt người loạn thị các tia hình ảnh hội tụ ở nhiều điểm khác nhau trên võng mạc khiến hình ảnh bị mờ nhòe.

Loạn thị có 2 loại đó là:

• Loạn thị giác mạc: xảy ra khi giác mạc biến dạng.
• Loạn thị thấu kính: xảy ra khi thủy tinh thể bị méo.

Nguyên nhân gây loạn thị

Loạn thị thường xuất hiện bẩm sinh hoặc trẻ bắt đầu đi học. Tuy nhiên, để biết nguyên nhân chính chính xác do đâu. Vậy hãy cùng đọc một số nguyên nhân chủ yếu dưới đây.

Yếu tố di truyền

Đây là yếu tố phổ biến gây ra loạn thị và có thể truyền từ bố mẹ sang con. Do đó, nếu bố mẹ bị loạn thị thì con cái cũng có thể bị loạn thị. Tuy nhiên, ngoài di truyền cũng có thể do ảnh hưởng bởi thói quen dụi mắt thường xuyên, học tập và làm việc thiếu ánh sáng. Cho nên, nếu gia đình có người bị loạn thì cần kiểm tra thị lực định kỳ 6 – 12 tháng/lần.

Chấn thương ở mắt

Chấn thương ở mắt là nguyên nhân gây loạn thị. Vì loạn thị xảy ra khi giác mạc bị méo hoặc thay đổi độ cong. Do đó, khi mắt bị chấn thương thì giác mạc sẽ bị trầy xước, biến dạng mô và những thay đổi này làm bề mặt giác mạc không còn trơn láng. Từ đó, ánh sáng vào mắt không hội tụ đúng gây loạn thị.

Các bệnh về mắt hoặc sau khi phẫu thuật

Người bị mắc các bệnh về mắt như: viêm giác mạc do nhiễm vi khuẩn, vi rút, nấm và gây sưng phù sẹo, sẹo giác mạc, khô mắt nặng, viêm mi bờ mi lâu ngày làm thay đổi áp lực lên giác mạc

Giác mạc hình chóp

Giác mạc hình chóp là tình trạng hình cầu lồi ra ngoài và gây ra loạn thị, cận thị, làm giảm thị lực. Thường xuất hiện ở tuổi dậy thì thiếu niên, tiến triển chậm và ổn định sau 40 tuổi. 

Môi trường có ánh sáng không đủ kéo dài

Môi trường có ánh sáng không đủ kéo dài sẽ làm thay đổi hình dạng giác mạc. Khi làm việc trong môi trường có ánh sáng yếu sẽ gây mỏi mắt, nhức mắt, mờ mắt. Do đó, cần làm việc, học tập nơi có ánh sáng đầy đủ, nghỉ mắt 20 – 20 – 20, hạn chế dùng điện thoại trong tối để giảm nguy cơ loạn thị.

Học tập hoặc làm việc thiếu ánh sáng

Thói quen học tập và làm việc thiếu ánh sáng có thể gây ảnh hưởng đến mắt như: mỏi mắt, nhức mắt, đau mắt, giảm tập trung, dễ buồn ngủ, chảy nước mắt nặng còn có triệu chứng căng tức hốc mắt, đau vùng trán thái dương. Tình trạng này kéo dài có tăng nguy cơ loạn thị vĩnh viễn, cận thị.

Triệu chứng khi mắt bị loạn thị

Loạn thị xuất hiện ở mỗi người có thể khác nhau nhưng thường gặp các dấu hiệu sau đây:

• Nhìn mờ ở mọi khoảng cách
• Hình ảnh bị méo, nghiêng, không sắc nét
• Chữ bị nhòe, có bóng
• Khó nhìn rõ vào ban đêm, nhìn đèn thấy quầng tia sáng
• Nheo mắt để nhìn rõ hơn
• Khi đọc sách, làm việc trên máy tính bị mỏi mắt.
• Đau đầu ở vùng trán, thái dương, chóng mặt.
• Làm việc khó tập trung.
• Cay mắt, chảy nước mắt khi nhìn lâu.
• Triệu chứng ở trẻ em bị loạn thị thường hay dụi mắt, chớp mắt nhiều, đọc sách chậm, học nhanh mệt, giảm tập trung.

Bị loạn thị bao nhiêu độ là nặng?

Loạn thị thường chia theo số độ loạn như sau:

• Loạn thị nhẹ nhỏ hơn 1 độ: Trường hợp này thường ít có triệu chứng và không cần phải đeo kính.
• Loạn thị trung bình từ 1 độ đến 2 độ: Dễ mỏi mắt, nhức đầu và cần đeo kính thường xuyên.
• Loạn thị nặng lớn hơn 2 độ: Đây được xếp vào loạn thị nặng và cần phải chính kính đầy đủ. Trường hợp này xuất hiện triệu chứng như: nhìn mờ, méo hình rõ rệt, bị nhòe, bóng, nhìn ban đêm thấy tia sáng, quầng sáng, mỏi mắt, đau đầu nhiều khi làm việc học tập. Khi loạn trên 2 độ cần nên đeo kính thường xuyên đúng độ để giúp nhìn rõ, giảm mỏi mắt, phòng ngừa nhược thị ở trẻ.
• Loạn thị rất nặng trên 3 độ: Đây là trường hợp rất nặng. Các triệu chứng thường gặp như: nhìn rất mờ, khó phân biệt chi tiết, chữ bị chồng, kéo dài dễ đọc sai, mỏi mắt, đau đầu, chóng mặt. Khi loạn thị trên 3 độ bắt buộc phải đeo kính gọng loạn thị hoặc kính áp tròng thường xuyên và đúng với độ loạn thị.

Các phương pháp điều trị loạn thị

Hiện nay, các phương pháp điều trị loạn thị chủ yếu nhằm chỉnh thị lực, cải thiện chất lượng nhìn. Đầu tiên, cần phải có phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán thị lực như sau: Kiểm tra thị lực bằng bảng đo thị lực, đo đường cong giác mạc, kiểm tra khúc xạ, kiểm tra tập trung ánh sáng. Sau đó, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp phù hợp theo từng mức độ loạn thị.

Đeo kính gọng

Đeo kính gọng khi loạn thị là phương pháp đơn giản, hiệu quả nhất để nhìn rõ và bảo vệ mắt. Đối với người loạn thị nhỏ hơn 1 độ có thể chưa cần phải đeo kính thường xuyên nhưng với loạn trên 2 độ cần phải đeo kính thường xuyên. Nhất là trên 3 độ là bắt buộc phải đeo kính. Khi đeo kính cần đeo đúng cách, đúng độ, không tự ý giảm độ hay bỏ kính, đeo liên tục để mắt không phải điều tiết quá mức.

Kính áp tròng

Kính áp tròng cho người loạn thị là phương pháp tốt và có thẩm mỹ, có thể đeo từ loạn thị nhẹ đến nặng. Kính có độ trục và trục giống kính gọng, cơ chế giữ trục ổn định. Đối với đeo kính áp tròng người trên 16 tuổi được đeo kính áp tròng. Tuy nhiên, kính áp tròng khi đeo không nên đeo quá 6 – 8 giờ/ngày, không ngủ qua đêm khi đeo kính. 

Phẫu thuật khúc xạ

Đây là phương pháp điều trị tốt nhất đối với cận thị, loạn thị, viễn thị giúp bỏ đeo kính thường xuyên. Đối với phẫu thuật khúc xạ sẽ dùng laser để chỉnh hình dạng giác mạc giúp ánh sáng hội tụ đúng lên võng mạc. Phẫu thuật khúc xạ cho người loạn thì được áp dụng cho loạn thị từ nhẹ đến rất nặng. 

Điều kiện được phẫu thuật khúc xạ cho người loạn thị đó là: trên 18 tuổi, độ loạn ổn định lớn hơn 6 tháng, giác mạc đủ dày, không bệnh lý giác mạc, không viêm nhiễm mắt, không mang thai. Các phương pháp phẫu thuật khúc xạ phổ biến như: lasik, smile, PRK.

Cách chăm sóc mắt loạn thị

Chăm sóc mắt loạn thị đúng cahcs sẽ giảm mỏi mắt, đau đầu, giữ thị lực ổn định. Ngoài ra, cần thăm khám mắt định kỳ để biết tình trạng của mắt và có hướng điều trị phù hợp. Cách chăm sóc mắt loạn thị cụ thể như sau:

Đeo kính đúng cách

• Cần thăm khám và đeo kính đúng độ – đúng trục (AX).
• Khi loạn thị trên 2 độ cần đeo kính thường xuyên.
• Không tự ý bỏ kính hoặc giảm độ.
• Kiểm tra kính định kỳ trên 6 – 12 tháng.

Đảm bảo đủ ánh sáng học tập và làm việc

• Khi làm việc hoặc học tập cần để ánh sáng đủ, không quá chói. Đèn sử dụng là ánh sáng trắng/trung tính.
• Nên đặt đèn bên trái đối với người thuận tay phải.
• Không nên đọc sách hoặc dùng điện thoại trong tối.

Nghỉ ngơi cho mắt

• Nên áp dụng quy tắc 20 – 20 – 20 
• Mỗi phút 20 phút nhìn xa 20 feet trong 20 giây.
• Chớp mắt thường xuyên để hạn chế khô mắt.
• Ngủ đủ 8 tiếng/ngày.
• Giảm thời gian nhìn màn hình liên tục.
• Khoảng cách mắt ngồi đọc sách là 30 cm – 35 cm. Từ mắt đến màn hình máy tính, điện thoại là 50cm – 70cm.

Chế độ dinh dưỡng

• Bổ sung đầy đủ chế độ dinh dưỡng thịt, cá, trái cây. Các thực phẩm giàu omega 3, vitamin A.
• Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày.

Giải đáp thắc mắc thường gặp về loạn thị

Dưới đây là một số giải đáp thắc mắc cho người đang bị loạn thị giúp mọi người thực hiện đúng cách.

Loạn thị có chữa được không?

Loạn thị có thể chữa được nhưng còn tùy trường hợp của mắt. Do đó, cần phải thăm khám để bác sĩ chẩn đoán và có phương pháp điều trị tốt nhất. Hiện tại, có nhiều phương pháp điều trị cho người loạn thị như: đeo kính áp tròng, đeo kính gọng, phẫu thuật khúc xạ. Trong đó, phương pháp chữa gần như triệt để đó là phẫu thuật khúc xạ (LASIK, SMILE, PRK) khi đủ 18 tuổi và giác mạc đủ điều kiện sẽ áp dụng được phương pháp này.

Loạn thị có tự khỏi không?

Loạn thị không thể tự khỏi chỉ có thể chỉnh bằng kính, lens, phẫu thuật khi đủ điều kiện. Vì loạn thị là do giác mạc hoặc thủy tinh thể cong không đều và khi hình dạng này đã hình thành thì sẽ không tự trở về bình thường. Do đó, người loạn thị cần nghỉ ngơi đủ để hạn chế mắt mỏi, áp dụng phương pháp điều trị phù hợp và kết hợp với ăn uống đủ dinh dưỡng.

Loạn thị có cần đeo kính không?

Loạn thị có cần đeo kính và tùy vào độ loạn của mắt nhẹ hay nặng sẽ cân chỉnh thời gian đeo kính. Trường hợp chưa cần phải đeo kính đó là loạn thị dưới 1 độ và ít hoặc không có xuất hiện triệu chứng về mắt. Tuy nhiên, vẫn cần theo dõi và thăm khám thường xuyên. Nhất là trẻ em loạn thị từ 1 độ trở lên nên đeo kính để tránh nguy cơ nhược thị làm ảnh hưởng đến học tập

Kết luận

Trên đây là một số thông tin chia sẻ về loạn thị là gì? Hy vọng qua bài viết này sẽ giúp mọi người hiểu hơn về loạn thị và biết cách chăm sóc mắt để bảo vệ đôi mắt sáng, khỏe. Nếu còn thắc mắc vui lòng liên hệ vivita để được hỗ trợ tư vấn kịp thời.