Giải đáp: Ăn bánh chưng có nóng không?

Tết đến Xuân về, bánh chưng đã trở thành món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ gia đình Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử. Hương vị dẻo thơm của gạo nếp, béo ngậy từ thịt mỡ, đậm đà hành tiêu và vị thanh mát của lá dong gói ngoài đã gợi lên biết bao ký ức ấm áp, sum vầy.

Thế nhưng, không ít người băn khoăn với 1 câu hỏi rất phổ biến là ăn bánh chưng có nóng không. Câu trả lời chi tiết sẽ được các dược sĩ chuyên nghiệp tại Vivita tiết lộ trong bài viết dưới đây.

Giải đáp: Ăn bánh chưng có nóng không?

Có, ăn bánh chưng thường gây cảm giác nóng trong người, đặc biệt khi ăn nhiều hoặc ăn liên tục trong thời gian dài. Đây là hiện tượng rất phổ biến mà hầu hết mọi người Việt Nam đều từng trải qua. Bao gồm các hiện tượng khó chịu, nổi mụn, nhiệt miệng, đầy hơi, táo bón hoặc thậm chí nóng cổ, mọc nhọt.

Lý do chính là vì bánh chưng mang tính ấm nóng theo cả góc nhìn Đông y lẫn thực tế dinh dưỡng hiện đại.

• Gạo nếp (thành phần chính, chiếm ~70-80% bánh): Vị ngọt, tính ấm (hoặc nóng nhẹ), quy vào kinh tỳ – vị – phế. Gạo nếp có tác dụng bổ trung ích khí, ấm bụng, nhưng khi ăn nhiều dễ sinh nội nhiệt, gây nóng trong, đầy bụng, khó tiêu.
• Thịt mỡ (thường là thịt lợn ba chỉ hoặc mỡ nhiều): Cũng thuộc tính ấm, nhiều chất béo, làm tăng tính nhiệt của toàn bộ chiếc bánh.
• Hành, tiêu (gia vị truyền thống): Hành tươi tính ấm, tiêu cay nóng càng làm tăng tính nhiệt trong bánh.
• Đậu xanh (nhân bánh): Tuy có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, nhưng lượng đậu xanh ít hơn nhiều so với gạo nếp + thịt mỡ, nên không đủ để trung hòa hoàn toàn.

Theo chế độ dinh dưỡng hiện tại, gạo nếp cỏ chỉ số đường huyết cao, chuyển hóa nhanh thành glucose nên cơ thể phải tiết nhiều insulin làm sinh nhiệt, dễ tăng cân và cảm giác “nóng ruột”. Mỗi bánh có đến 180-350 kcal/100g, một miếng vừa (~100-150g) đã cung cấp 200-500 kcal. Ăn nhiều khiến năng lượng dư thừa, cơ thể tăng nhiệt độ chuyển hóa, gây đầy hơi, chướng bụng (do lên men tinh bột trong ruột).

Cách ăn bánh chưng không bị nóng và nổi mụn

Vì bánh chưng mang tính ấm/nóng (gạo nếp + thịt mỡ + hành tiêu), ăn nhiều rất dễ gây nóng trong người, nổi mụn, nhiệt miệng, đầy hơi hay táo bón. Đặc biệt với những ai cơ địa máu nóng, da dầu hoặc đang bị mụn sẵn.

May mắn là hiện tại, mọi người hoàn toàn có thể thưởng thức bánh chưng ngon miệng mà vẫn giữ da đẹp, cơ thể mát mẻ nếu áp dụng đúng cách. Theo như chúng tôi đã tổng hợp được, chỉ cần thực hiện theo gợi ý dưới đây thì mọi người có thể an tâm:

• Ăn vừa phải: Chỉ ăn 1/8 – 1/4 chiếc bánh chưng/ngày (khoảng 100 – 150g), tương đương 1 lát mỏng. Ăn 1 miếng bánh chưng thì giảm bớt 1 bát cơm hoặc tinh bột khác trong bữa đó để tránh dư thừa calo và nhiệt. Ưu tiên bữa sáng hoặc trưa, khi cơ thể còn hoạt động nhiều để đốt cháy năng lượng.
• Không ăn bánh chưng rán: Bánh chưng rán hấp thụ thêm dầu nên sẽ tăng calo, tăng tính nóng gấp bội, mụn dễ xuất hiện.
• Ăn bánh chưng xong nên ăn gì? Luôn ăn kèm thực phẩm thanh nhiệt: Bao gồm dưa hành, củ kiệu, dưa muối/dưa góp kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng, giúp cân bằng tính nóng của bánh. Ngoài ra có thể dùng rau sống, rau mùi, rau cần, xà lách, rau thơm, bí đao luộc để bổ sung chất xơ, vitamin.
• Uống đủ nước: Uống 1.5 – 2 lít nước/ngày, ưu tiên nước lọc ấm hoặc mát như nước vối, trà atiso, trà xanh không đường, nước rau má, bí đao, sấu ngâm.

Cách bảo quản bánh chưng đúng cách

Bánh chưng làm nhiều ăn chưa hết thì phải bảo quản khéo léo để tránh mốc, thiu, chảy nhớt hay mất vị dẻo thơm. Như bình thường, bánh chưng dễ hỏng do độ ẩm cao từ gạo nếp + lá dong, nếu để sai cách chỉ 2 – 3 ngày không dùng được. Dựa trên kinh nghiệm dân gian và lời khuyên từ nhiều người, chúng tôi đã thử và thấy những cách dưới đây có hiệu quả:

• Sau khi luộc xong, vớt bánh ra, rửa sạch bằng nước sạch (hoặc nước sôi để nguội) để loại bỏ nhựa lá và bụi bẩn. Treo bánh ở nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp và bụi bặm (có thể treo dưới hiên nhà hoặc góc bếp thoáng). Đặt bánh lên tấm bìa cứng hoặc mặt phẳng, dùng vật nặng (như chậu nước, sách dày) ép nhẹ để bánh chắc, dẻo hơn và ra bớt nước thừa.
• Giữ nguyên lá gói, bọc thêm màng bọc thực phẩm hoặc túi zip kín để tránh mùi tủ lạnh thấm vào. Thời gian khoảng 10-15 ngày, khi ăn, lấy ra hấp lại 15-30 phút hoặc hâm lò vi sóng là mềm dẻo như mới.
• Cách hay nhất cho bảo quản lâu là cắt bánh thành miếng vừa ăn (giữ lớp lá trong cùng nếu có thể), bọc lại bằng lá ngoài + giấy bạc hoặc màng bọc thực phẩm, rồi cho vào hộp/túi zip/hộp cấp đông.

Lưu ý: Từ khâu gói bánh, lá dong phải sạch, rửa kỹ, phơi khô, gói chặt tay nhưng không quá chặt (tránh gạo nở bung), luộc thật kỹ (ít nhất 8 – 10 giờ).

Câu hỏi thường gặp khi ăn bánh chưng ngày Tết

Có nên ăn bánh chưng rán (chiên) không?

Không nên ăn thường xuyên hoặc ăn nhiều, đặc biệt nếu mọi người muốn giữ sức khỏe tốt và tránh tăng cân, nóng trong. Bánh chưng luộc vốn đã giàu tinh bột (gạo nếp) + chất béo (thịt mỡ), khi rán/chiên thì hấp thụ thêm rất nhiều dầu mỡ. Lượng calo tăng đáng kể (một miếng bánh chưng rán có thể 300-600 kcal, tương đương 1-2 bát cơm đầy + dầu chiên).

Bà bầu ăn bánh chưng có tốt không?

Có thể ăn, nhưng chỉ với lượng rất ít, vừa phải, không nên ăn nhiều hoặc coi là món chính. Bánh chưng cung cấp năng lượng từ tinh bột, đạm (thịt), chất béo và một ít vitamin từ đậu xanh. Tuy nhiên, do nhiều calo, tinh bột khó tiêu + natri cao, ăn nhiều dễ gây vấn đề cho cả mẹ và bé.

Tổng kết lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng

Với câu hỏi ăn bánh chưng có nóng không, các chuyên gia khẳng định có, nhưng biết cách điều chỉnh sẽ không ảnh hưởng đến cơ thể. Đặc biệt nên hạn chế chiên rán, ăn quá nhiều hoặc thay hẳn món chính trong ngày. Nếu mọi người còn bất cứ thắc mắc nào, hãy liên hệ với dược sĩ Vivita qua số 0888 533 350 nhé!