Đừng chủ quan khi thiếu vitamin E nếu có những dấu hiệu sau

Vitamin E là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do. Nó còn hỗ trợ sức khỏe làn da, hệ miễn dịch, thị lực và đặc biệt là hệ thần kinh cũng như cơ bắp. Dù cơ thể chỉ cần một lượng nhỏ vitamin E mỗi ngày, nhưng tình trạng thiếu hụt lại rất phổ biến.

Nhiều người thiếu vitamin E nhưng lại bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường, stress hay lão hóa tự nhiên. Trong bài viết dưới đây, các dược sĩ Vivita sẽ cùng mọi người tìm hiểu chi tiết về vấn đề này.

Vitamin E là gì?

Vitamin E (hay còn gọi là tocopherol) là một nhóm vitamin tan trong chất béo, đóng vai trò quan trọng như một chất chống oxy hóa mạnh trong cơ thể con người. Nó tồn tại dưới 8 dạng hóa học tự nhiên khác nhau, bao gồm 4 dạng tocopherol (alpha, beta, gamma, delta) và 4 dạng tocotrienol.

Trong đó, Alpha-tocopherol là dạng hoạt động sinh học mạnh nhất và được cơ thể ưu tiên sử dụng, lưu trữ và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày. Đặc tính cơ bản:

• Hình thức: Vitamin E là chất lỏng màu vàng nhạt hoặc vàng kim, tan trong dầu, cồn và chất béo, nhưng không tan trong nước.
• Chịu nhiệt: Khá ổn định ở nhiệt độ cao, ít bị phá hủy khi nấu nướng thông thường.
• Nguồn gốc: Chỉ được tổng hợp bởi thực vật, không phải cơ thể người tự sản xuất.

Công dụng của vitamin E là bảo vệ màng tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do, ngăn chặn quá trình oxy hóa lipid. Ngoài ra, nó còn hỗ trợ hệ miễn dịch, chức năng thần kinh, thị lực, sức khỏe da, máu và não bộ. Giúp duy trì tính toàn vẹn của tế bào, giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính liên quan đến stress oxy hóa (như bệnh tim, thoái hóa thần kinh).

Thiếu vitamin E có biểu hiện gì?

Khi thiếu vitamin E mọi người sẽ gặp các hiện tượng liên quan đến hệ thần kinh, cơ bắp, mắt và đôi khi hệ tuần hoàn. Các triệu chứng thường tiến triển chậm, âm thầm, dễ bị nhầm với lão hóa, stress hoặc bệnh khác. Các dấu hiệu thiếu vitamin E gồm:

• Yếu cơ và đau cơ: Cơ bắp yếu dần, dễ mỏi, khó thực hiện hoạt động đòi hỏi sức mạnh (như cầm nắm, đi bộ lâu). Vitamin E bảo vệ màng tế bào cơ khỏi tổn thương oxy hóa; thiếu hụt khiến tế bào cơ dễ bị phá hủy.
• Tê bì, ngứa ran hoặc châm chích ở tay chân: Cảm giác tê, kim châm, nóng rát, mất cảm giác ở bàn tay, bàn chân, cánh tay hoặc cẳng chân, bắt đầu từ ngoại vi và lan dần lên.
• Rối loạn vận động: Khó phối hợp động tác, đi loạng choạng, mất thăng bằng (đặc biệt khi nhắm mắt), run tay chân, chậm phản xạ, khó kiểm soát cử động chính xác. Đây là biểu hiện điển hình khi thiếu hụt kéo dài, ảnh hưởng đến tiểu não và hệ thần kinh trung ương.
• Suy giảm thị lực: Mắt mờ dần, quáng gà (khó nhìn trong ánh sáng yếu), thoái hóa võng mạc, nhìn đôi (song thị). Nghiêm trọng hơn dẫn đến tổn thương võng mạc tiến triển và mất thị lực.
• Thiếu máu tan máu: Hồng cầu dễ vỡ, gây thiếu máu nhẹ với triệu chứng mệt mỏi, da nhợt nhạt, khó thở, vàng da nhẹ.

Nguyên nhân cơ thể thiếu vitamin E

Người khỏe mạnh có chế độ ăn cân bằng gần như không gặp hiện tượng thiếu hụt Vitamin E. Vì nó có mặt trong thực phẩm hàng ngày như dầu thực vật, hạt, rau xanh và một số trái cây. Thiếu hụt chủ yếu xảy ra khi cơ thể không hấp thụ hoặc vận chuyển được vitamin này hiệu quả, chứ không phải do thiếu hoàn toàn trong khẩu phần ăn.

• Rối loạn hấp thu chất béo: Nguyên nhân phổ biến nhất ở người lớn và trẻ em tại Việt Nam cũng như các nước phát triển. Bởi Vitamin E là vitamin tan trong chất béo, cần chất béo và mật để hấp thụ qua ruột non. Các bệnh bao gồm xơ nang tuyến tụy, Crohn, viêm loét đại tràng, viêm tụy mạn tính, teo ống dẫn mật,…
• Rối loạn di truyền hiếm gặp như bệnh Abetalipoproteinemia (thiếu apolipoprotein B, không hình thành lipoprotein vận chuyển vitamin E) hoặc thiếu protein chuyển vitamin E.
• Chế độ ăn thiếu vitamin E và chất béo: Ăn kiêng low-fat hoặc không chất béo kéo dài (chế độ giảm cân cực đoan, tránh dầu mỡ hoàn toàn). Chế độ ăn nghèo nàn, thiếu thực phẩm giàu vitamin E (hạnh nhân, hạt hướng dương, dầu olive, rau bina, bơ…) cũng dẫn đến tình trạng này.
• Trẻ em sinh non: Trẻ sinh non (< 1500g) hoặc thiếu tháng có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, kém hấp thu chất béo và vitamin E.
• Các yếu tố khác (ít phổ biến): Thuốc (kháng sinh dài ngày, thuốc chống đông máu) có thể gián tiếp ảnh hưởng đến hấp thu hoặc tăng nhu cầu.

Thiếu vitamin E gây bệnh gì?

Thiếu vitamin E bị bệnh gì? Thiếu vitamin E gây ra một số bệnh lý và tổn thương nghiêm trọng, chủ yếu liên quan đến hệ thần kinh, cơ bắp, mắt và máu. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng rất hiếm ở người lớn khỏe mạnh có chế độ ăn bình thường. Hầu hết các trường hợp bệnh lý xảy ra khi thiếu hụt kéo dài và nặng do rối loạn hấp thu chất béo hoặc di truyền.

• Rối loạn thần kinh ngoại biên và trung ương: Gây tổn thương tế bào thần kinh, dẫn đến tê bì, ngứa ran, châm chích ở tay chân. Nặng hơn dẫn đến rối loạn vận động, đi loạng choạng, mất thăng bằng, run tay chân, khó phối hợp động tác.
• Bệnh lý mắt: Đặc trưng thiếu vitamin E sẽ bị gì là thoái hóa võng mạc, quáng gà, mất thị lực tiến triển hoặc mù, bệnh võng mạc trẻ đẻ non.
• Thiếu máu tan máu: Hồng cầu dễ vỡ do thiếu lớp bảo vệ chống oxy hóa dẫn đến thiếu máu nhẹ đến trung bình.
• Yếu cơ và bệnh cơ: Cơ bắp yếu dần, đau cơ, dễ mỏi do tổn thương màng tế bào cơ.
• Các bệnh lý khác: Suy giảm miễn dịch, rối loạn tim mạch, suy giảm nhận thức, tăng nguy cơ sảy thai hoặc biến chứng.

Cách bổ sung vitamin E

Thiếu vitamin E nên ăn gì?

Vitamin E tan trong chất béo, nên kết hợp với chất béo lành mạnh (dầu ăn, hạt, bơ) để hấp thụ tốt hơn. Dưới đây là các thực phẩm giàu vitamin E phổ biến, dễ tìm chị em có thể tham khảo:

• Hạt hướng dương: Giàu nhất (khoảng 35 mg/100g). Ăn nhẹ, rắc lên salad, sữa chua, bánh mì.
• Hạnh nhân: Khoảng 25-26 mg/100g. Ăn rang khô, thêm vào ngũ cốc, sinh tố.
• Đậu phộng (lạc): Khoảng 5 mg/100g (rất phổ biến và rẻ ở Việt Nam). Ăn rang, làm bơ đậu phộng.
• Dầu thực vật: Dầu mầm lúa mì (giàu nhất) hoặc hướng dương, dầu ô liu, dầu đậu nành dùng trộn salad, xào rau.
• Rau lá xanh: Rau bina (cải bó xôi), bông cải xanh (súp lơ xanh), rau chân vịt có khoảng 2-3 mg/100g. Ăn luộc, xào, salad (kết hợp dầu để tăng hấp thu).
• Trái cây: Bơ, kiwi, xoài, đu đủ, quả mơ đều đặc biệt tốt (khoảng 2 mg/100g).
• Khác: Hạt bí ngô, hạt phỉ, cá hồi/tôm (ít hơn nhưng bổ sung thêm), trứng, ngũ cốc nguyên hạt.

Sử dụng viên uống bổ sung vitamin E

Mọi người chỉ nên bổ sung nếu thấy có dấu hiệu thiếu hụt rõ rệt (yếu cơ, tê bì, mất thăng bằng, mờ mắt) và xét nghiệm máu xác nhận. Bệnh lý nền gây kém hấp thu (xơ nang, Crohn, celiac, bệnh gan mật) hoặc trẻ sinh non, người cao tuổi hấp thu kém cũng nên chú ý. Liều lượng khuyến nghị 15 mg (khoảng 22 IU) cho người lớn, không vượt 1.000 mg/ngày (1.500 IU).

• Viên uống bổ sung vitamin E, ngừa lão hóa Enpovid E400: Trong 1 viên nang chứa Vitamin E (DL- α -Tocopheryl Acetat) 400 IU, công dụng ngăn ngừa các vết nhăn ở da do lão hóa tế bào. Sản phẩm này là thuốc, có mức giá từ 135.000 đồng/Hộp 10 vỉ x 10 viên.
• Vitamin E 500IU Healthy Care Viên Uống Hỗ Trợ Bổ Sung Vitamin E: Được sản xuất tại Úc, thành phần chính là Vitamin E 500IU 460mg (tương đương 500 IU Vitamin E). Viên uống hỗ trợ ngăn ngừa lão hóa tế bào, tăng cường sức khỏe da, thị lực và đề kháng. Hiện tại, sản phẩm đang có mức giá 450.000 đồng/Lộ 200 viên.
• Viên Uống Enat 400: Thuộc thương hiệu Mega của Thái Lan, thành phần chính là vitamin E 4000IU (dưới dạng d-alpha-tocopheryl acetat). Viên uống có công dụng hỗ trợ ngăn chặn các gốc tự do sinh ra gây hại cho cơ thể, giữ ẩm cho da, làm trắng da, hạn chế viết rạm,… Mức giá tham khảo của sản phẩm là 120.000 đồng/Hộp 30 viên.
• Seedcoms Viên Uống Bổ Sung Vitamin E: Có xuất xứ từ Nhật Bản, ngoài Vitamin E còn chứa nhiều thành phần như dầu olive (nhập khẩu từ Tây Ban Nha), dầu nho, hạnh nhân,… Chính vì thế, nó có công dụng hỗ trợ bổ sung vitamin E cho cơ thể, giúp duy trì làn da tươi trẻ, đàn hồi cho da. Mức giá tham khảo 118.000 đồng/Gói 30 viên.

Câu hỏi thường gặp về thiếu vitamin E

Thiếu vitamin E có nguy hiểm không?

Có, thiếu vitamin E có thể nguy hiểm nếu kéo dài và nghiêm trọng, đặc biệt khi không được phát hiện và điều trị sớm. Tuy nhiên, ở người lớn khỏe mạnh có chế độ ăn bình thường (như đa số người tại Việt Nam), tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng rất hiếm xảy ra.

• Nguy hiểm ở mức độ nhẹ đến trung bình: Gây mệt mỏi, yếu cơ, tê bì tay chân, suy giảm miễn dịch, thiếu máu tan máu nhẹ, ảnh hưởng đến cuộc sống.
• Nặng: Tổn thương thần kinh ngoại biên và trung ương, thị lực, teo cơ, nhiễm trùng,…

Thiếu vitamin E có trị khỏi hoàn toàn không?

Có, hầu hết các trường hợp thiếu vitamin E có thể trị khỏi hoàn toàn hoặc cải thiện đáng kể nếu phát hiện sớm và bổ sung đúng cách. Bằng cách bổ sung qua chế độ ăn uống hàng ngày hoặc các viên uống có chứa lượng vitamin E hợp lý.

Qua bài viết trên, mọi người đã tìm hiểu về tình trạng thiếu vitamin E và các dấu hiệu dễ nhận biết. Nếu cần được tư vấn sử dụng sản phẩm phù hợp, hãy liên hệ với Vivita qua số 0888 533 350 để gặp dược sĩ nhé!